Γελοιογραφία
- Γελοιογραφία είναι κάθε ζωγραφική παράσταση, της οποίας τα κύρια γνωρίσματα προσώπων ή πραγμάτων αποδίδονται κωμικά παραλλαγμένα.
- Στόχος της είναι η διακωμώδηση προσώπων και καταστάσεων αλλά και η μετάδοση απόψεων και μηνυμάτων.
- Η γελοιογραφία υπαινίσσεται, αναδεικνύει, σατιρίζει, καυτηριάζει, κρίνει, υπερβάλλει και συχνά προβλέπει καταστάσεις.
- Τοποθετείται κριτικά απέναντι στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα.
- Καθοδηγεί στην κατανόηση και ερμηνεία πολιτικών, κοινωνικών και άλλων γεγονότων.
- Συχνά αναπαράγει επικρατούσες αντιλήψεις και στερεότυπα.
- Παρουσιάζεται στα ΜΜΕ, όπως εφημερίδες, περιοδικά και στο διαδίκτυο (ιστοσελίδες, blogs, Facebook, κτλ).
Η γελοιογραφία εκπέμπει ισχυρά πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα, προκαλεί συναισθηματική φόρτιση στους αναγνώστες και παροτρύνει σε ανάληψη δράσης.
Ο γελοιογράφος
- Είναι καλλιτέχνης και δημοσιογράφος.
- Διαθέτει χιούμορ, ευφυΐα και βαθειά αντίληψη της επικαιρότητας.
- Είναι ο «δικηγόρος» του πολίτη στη διαμάχη του με τους δυνατούς.
- Σχολιάζει γεγονότα και προϊδεάζει τον πολίτη με γελοιογραφικούς επικοινωνιακούς κώδικες.
- Λέγεται ότι οι πολιτικοί και οι γελοιογράφοι βρίσκονται συνήθως σε αντίθετα «στρατόπεδα»: όταν μιλά ο πολιτικός, συνήθως προσπαθεί να κρύψει κάτι, ενώ, όταν «μιλά» ο γελοιογράφος, συνήθως προσπαθεί να αποκαλύψει αυτό το κάτι.

- Εντοπίστε το θέμα ή τα θέματα που θίγονται στη γελοιογραφία
Κοιτάξτε μήπως η γελοιογραφία σας παραπέμπει σε συγκεκριμένα γεγονότα, σε καταστάσεις, συνήθειες, φαινόμενα κτλ. τα οποία επιδιώκει να καυτηριάσει. Αν η γελοιογραφία παραπέμπει σε συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός, σκεφτείτε ποιοι συμμετείχαν, ποιες συμμαχίες είχαν δημιουργηθεί, με ποιο σκοπό, ποιες ήταν οι αντιδράσεις κτλ. - Κοιτάξτε τι διαφορετικό έχει η γελοιογραφία
Με τι προκαλεί η γελοιογραφία το ενδιαφέρον; Αρχικά καταγράψτε αυτά που βλέπετε στη γελοιογραφία, π.χ. τι κάνουν τα πρόσωπα, πώς παρουσιάζονται. Υπάρχουν σύμβολα; αν ναι, ποια; Έτσι θα μελετήσετε τις λεπτομέρειες και θα τις καταγράψετε. Μην προσπαθείτε ακόμη να ερμηνεύσετε το μήνυμα της γελοιογραφίας. - Σκεφτείτε τον γελοιογράφο και τα κίνητρά του
Τι θα μπορούσε να έχει σκεφτεί για το θέμα; Τι θα ήθελε να πει; Ποια μέσα και ποιες τεχνικές χρησιμοποιεί, για να εκφραστεί; - Επιστρέψτε στη γελοιογραφία
Κοιτάξτε ξανά αυτά που καταγράψατε. Μπορείτε τώρα να δείτε τι αναπαριστά, τι συμβολίζει, τι θέλει να πει, τι σημαίνει; Όταν έχετε σκεφτεί όλα αυτά τα στοιχεία, αναρωτηθείτε: Ποιο είναι το γενικό μήνυμα της γελοιογραφίας;
- Τέλος: Επιστρέψτε στο θέμα ή στα θέματα που θίγονται
Τώρα που έχετε πια καταλήξει κάπου για τη γελοιογραφία και το νόημά της, σκεφτείτε ξανά το θέμα ή τα θέματα που θίγονται, την κρισιμότητά τους κτλ.
Χρήσιμες πληροφορίες για τη γελοιογραφία και την ερμηνεία της αντλήθηκαν από τις σελίδες http://synedrio.weebly.com/uploads/1/5/0/4/15045854/7drakaki.pdf http://www.netschoolbook.gr/hist-cartoons-interpret.html και http://lyk-ag-georgios-lef.schools.ac.cy/documents/Synedrio/Geloiografia.pdf
- Παιχνίδι με τις γελοιογραφίες
Εργαστείτε σε ζευγάρια.
Επιλέξτε ο καθένας μια γελοιογραφία, για να την περιγράψετε σε ένα σύντομο κείμενο. Στόχος σας είναι να δώσετε με την περιγραφή σας επαρκείς πληροφορίες, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να φανταστεί τη γελοιογραφία, χωρίς να την έχει δει προηγουμένως.
Διαβάστε την περιγραφή που έγραψε το ζευγάρι σας και φανταστείτε. ..
Όσοι θέλετε, δοκιμάστε να σχεδιάσετε τη γελοιογραφία με βάση την περιγραφή που έκανε το ζευγάρι σας.
Συζητήστε τις εντυπώσεις σας, όταν τελικά το ζευγάρι σας σάς αποκαλύψει τη γελοιογραφία που περιέγραψε.
- Ερώτηση
Σε ποια βαθμίδα του κωμικού φάσματος θα τοποθετούσατε αυτή τη γελοιογραφία; Θεωρείτε ότι ο γελοιογράφος επιχειρεί να προβληματίσει τον αναγνώστη περισσότερο μέσω της σάτιρας, της διακωμώδησης, (της παρωδίας) ή της γελοιοποίησης; Αναζητήστε το περιεχόμενο των παραπάνω όρων στο λεξικό και αιτιολογήστε την απάντησή σας.
